‘You can’t be what you can’t see’

hoogleraren in rij

Gloria Wekker, hoogleraar gender en etniciteit in Utrecht, zegt in een interview in De Volkskrant het volgende:

‘Ik heb mijn promotieonderzoek in de Verenigde Staten gedaan. Daar kreeg ik voor het eerst les van zwarte, vrouwelijke hoogleraren. Dat was een eyeopener. Wauw, dacht ik: dat zou ik dus ook kunnen worden. Dat rolmodel wordt veel Nederlandse studenten onthouden.’

Een mooie persoonlijke ervaring die precies weergeeft waar het om gaat. ‘You can’t be what you can’t see’. Of, positiever geformuleerd, ‘you can be what you can see’. Rolmodellen zijn belangrijk. Dat hoeven niet perse ‘echte’ personen te zijn; ook personages in boeken, films en tv-series hebben invloed.

images-1

Uit onderzoek van het Geena Davis Institute blijkt hoe het zien van rolmodellen in films invloed kan hebben op gedrag. In 2012 verdubbelde het percentage meisjes in de Verenigde Staten dat deelnam aan boogschietcompetities. Het vermoeden was dat dit werd beïnvloed door populaire films, zoals The hunger games en Brave. In onderzoek onder boogschieters werd deze hypothese bevestigd. Ongeveer 70% van de meisjes gaf aan bij de beslissing om te gaan boogschieten geïnspireerd te zijn door Katniss uit The hunger games en/of princes Merida uit Brave. Ook voor jongens bleken karakters uit films vaak een inspiratiebron te zijn. Meisjes noemden vaak vooral meisjes en vrouwen als rolmodel, terwijl jongens met name jongens en mannen noemden.

billy

Dat een rolmodel veel invloed kan hebben, werd ook duidelijk na het uitkomen van de film Billy Elliot, over een jongen die tegen de zin van zijn vader naar een balletschool gaat. In de jaren na het uitkomen van de film was er een grote toename te zien in het aantal jongens dat zich aanmeldde voor balletlessen, en het aantal dat werd aangenomen bij de Royal Ballet School; het ‘Billy Elliot effect‘. Veel jongens noemden Billy Elliot ook als directe aanleiding om zich aan te melden.

Rolmodellen in films kunnen dus duidelijk invloed hebben op het gedrag en de keuzes van kinderen. Dat geldt ook voor boeken en games. En voor vrouwen en mannen die bepaalde beroepen uitoefenen of activiteiten verrichten, zoals de hoogleraar uit het voorbeeld waarmee deze tekst begint. Om kinderen de kans te geven te ontdekken waar hun interesses liggen en hun talenten te ontwikkelen, is er meer diversiteit in rolmodellen nodig. Bijvoorbeeld in boeken met niet-stereotype rolmodellen.

ontbillenbijt2
Milja Praagman, ‘ontbillenbijt’, 2016

 

 

 

Geef een reactie