De hongerspelen

De hongerspelen (3 boeken), Suzanne Collins, Van Goor, 2013

Katniss, de hoofdpersoon van de Hongerspelen, is een meisje zoals je ze niet vaak ziet in boeken voor jongvolwassenen. Niet alleen doordat ze veel dingen doet die vaak niet met meisjes worden geassocieerd, zoals jagen met peil en boog, in bomen klimmen en vallen strikken, maar ook door haar karakter. Dat is anders dan het ideaal dat in veel boeken naar voren komt. Ze is niet spontaan, is niet goed in vrienden maken en haar gevoelens onder woorden brengen, kan koppig en boos zijn oordeelt soms hard over mensen. Ze is niet bezig met haar uiterlijk, en is geen pleaser. Peeta, haar ‘tegenspeler’, is net als Katniss moedig en heldhaftig, maar op een andere manier. Hij maakt gemakkelijk contact, is goed met woorden en is niet bang om zijn gevoelens te uiten. In ‘overleven’ is hij minder goed.

Het verhaal speelt zich af in Panem, dat bestaat uit het Capitol en 12 districten. Hier vinden jaarlijks de hongerspelen plaats. Uit elk district worden een meisje en een jongen van 12 tot 18 jaar geselecteerd, die in een onbekend gebied (gemaakt door ‘de spelmakers’) op leven en dood met elkaar moeten strijden, totdat er 1 persoon over is. In district 12 wordt de naam van de 12-jarige Prem getrokken. Haar zus, Katniss, neemt haar plaats in.

Katniss laat een ander rolmodel aan meisjes zien. Dat ze ook daadwerkelijk een rolmodel is, blijkt onder andere uit het feit dat het aantal meisjes dat zich heeft aangemeld bij boogschuttersclubs in de VS, na het verschijnen van de boeken en films over de Hongerspelen, enorm gestegen is.Veel meisjes noemen Katniss als voorbeeld.

Naast dit heel duidelijke, ‘expliciete rolmodel’, komen er in de boeken ook andere, meer impliciete rolmodellen voor. De president van district 13 is bijvoorbeeld een vrouw, net als een deel van de cameramensen, ziekenhuisdirecteuren en lijfwachten. Er zijn mannelijke kappers, schoonheidsspecialisten en ontwerpers. Vrijwel alle rollen in het boek worden zowel door vrouwen als mannen ingevuld. De karakters worden ook niet stereotype neergezet; er zijn bijvoorbeeld zowel ‘softe’ als ‘stoere’ vrouwen en mannen; dit soort eigenschappen worden niet gelinkt aan een van de geslachten. Dat is duidelijk anders dan in veel andere ‘actieboeken’. Naast deze prettige afwijking van het stereotype, zijn de boeken ook goed geschreven, spannend en zetten ze aan het denken.